Genialni (i jednowymiarowi). Lwowska Szkoła Matematyczna
Recenzje / 31 grudnia 2014

Stefan Banach wielkim matematykiem był. I to niestety musi wystarczyć wszystkim, którzy dzięki książce Mariusza Urbanka „Genialni. Lwowska Szkoła Matematyczna” postanowią poznać niezwykłą historię grupy przedwojennych uczonych.   Urbanek zamiar miał doskonały – przywrócić zbiorowej pamięci Polaków istnienie genialnych matematyków, którzy w dwudziestoleciu międzywojennym dokonywali odkryć na skalę światową. Na ponad dwustu stronach wartkiego tekstu śledzi losy Hugona Steinhausa, Stanisława Ulama,  Stefana Banacha, Stanisława Mazura, Marka Kaca, Władysława Orlicza, Władysława Nikliborca, Juliusza Schaudera, Hermana Auerbacha, Bronisława Knastra (vel. Knastera), Leona Chwistka, Antoniego Łomnickiego, Stanisława Ruziewicza, Kazimierza Kuratowskiego, Władysława Hetpera i Zygmunta Birnbauma. Urbanek zastosował chwyt, który radykalnie ułatwia śledzenie losów bohaterów książki. Podzielił ją na nienumerowane mini-rozdziały, których tytułami są nazwiska poszczególnych matematyków. Każdy z tych mini-rozdziałów opowiada historię widzianą od strony tytułowego bohatera. Dzięki temu unikamy zagubienia w przenikających się nieustannie losach poszczególnych osób. Losach opisanych z bardzo wieloma szczegółami – faktografia zgromadzona w książce na podstawie szczątkowych źródeł (artykułów, wspomnień) jest imponująca. Imponująca, ale niestety jednowymiarowa. Urbanek pisze o swoich bohaterach w sposób  niemal bezkrytyczny, ulegając efektowi aureoli. Matematyczny geniusz lwowian powoduje, że nie ma w ich życiorysach miejsca na ludzkie błędy. Jeśli coś robią – musi to być błyskotliwe i genialne. Kiedy prof. Steinhaus beszta niemiłosiernie studenta,…

Siła nawyku, czyli tak robią wszyscy (i wszystkie)
Recenzje / 8 maja 2013

Happy end zawsze był mocną stroną amerykańskich pisarzy. Podnosi na duchu, pozwala uwierzyć, że pracowity i uczciwy David może pokonać Mr. Goliatha. Charles Duhigg, autor książki „Siła nawyku”, siłę happy endu wykorzystał do cna – fundując czytelnikom dokładnie 19 happy endów w jednej zaledwie książce – średnio jeden na 20 stron. Książka sprzedaje się doskonale. „Siła nawyku. Dlaczego robimy to co robimy i jak można to zmienić w życiu i biznesie”, Charles Duhigg Przekaz jest komunikatem Niewiele książek z kategorii zgrabnie nazwanej przez Anglosasów „non-fiction” dostało tyle marketingowego wsparcia w Polsce, co „Siła nawyku”. Kampania w internecie, fanpage na facebooku, uznana specjalistka terapii uzależnień prof. Ewa Woydyłło która w mediach opowiada o książce i a na swoim blogu deklaruje, że zajmuje ją ostatnio głównie promowanie „Siły nawyku”. Książkę trudno też przegapić na półkach – połączenie intensywnie żółtego koloru (bliskiego temu którym najpierw CNN, a za nim inne informacyjne stacje, zastąpiły pasek czerwony by przykuć uwagę widza) i czerwonych liter rzuca się w oczy z daleka. Konstrukcja książki też jest świetnie przemyślana – każda opowieść jest opowiedziana na wzór nawyku, według wzoru sygnał- działanie-nagroda. Duhigg za każdym razem rozpoczynając nowy wątek daje nam sygnał – oto widzimy bohatera w stanie klęski…

Big Data, czyli „Raport całości”
Recenzje / 16 kwietnia 2013

Chcieliby Państwo mieć koło telewizora  medal noblowski z medycyny? Brak lekarskiego wykształcenia właśnie przestał być problemem. Wystarczy udowodnić, że sok z pomarańczy połączony z pewnym typem insuliny wywołuje u cukrzyków odporność na grypę. Jeśli zrobią to państwo na próbie 7 miliardów osób – nikt nie podważy odkrycia, nawet jeśli autor nie będzie miał pojęcia skąd ta odporność. „Big Data: A Revolution That Will Transform How We Live, Work, and Think”, Viktor Mayer-Schonberger, Kenneth Cukier Suma danych i strachów Wielka zmiana już tu jest. Nadeszła razem z Wielką Daną – Big Data – czyli sumą wszystkich cyfrowych danych. I wszystkich cyfrowych strachów. Takich jak te, które rozpaliły polski Internet w styczniowe piątkowe popołudnie, gdy kilka tygodni po giełdowym debiucie Alior Banku jego wiceprezes pochwalił się w TVN CNBC inwestorom, że bank pracuje nad włączeniem Big Data do swojego modelu biznesowego. Klienci banków powinni być wiceprezesowi Aliora wdzięczni – Big Data to najgorętszy temat wielkiego biznesu od co najmniej kilkunastu miesięcy. I zapewne pracują nad nim wszystkie liczące się banki w Polsce. Ale na razie w Polsce z Big Data jest jak z seksem – wszyscy go mają, każdy chciałby wiele razy, jednak publicznie ani mru mru. Prof. zarządzania Viktor Mayer-Schonenberg i…

„Napastnik. Opowieść o Viktorze Orbanie”, Igor Janke
Recenzje / 10 kwietnia 2013

Angela Merkel tylko przez zupełny brak dyskrecji swojego biografa, Stephana Korneliusa, musiała przyznać, że jej ojciec urodził się jako Horst Kazimierczak (co pewnie więcej mówi o niemieckim wychowaniu Bundeskanzlerin, niż o jej polskich korzeniach). Wiktor vel. Viktor (edytorzy książki sami nie mogą się zdecydować jak pisać to imię) Orban – gdyby tylko odnalazł w siódmej wodzie po kisielu kogokolwiek o nazwisku Urbanowicz – owinąłby się na przyjazd do Warszawy transparentem z tym nazwiskiem. Co pewnie więcej mówi o potrzebie i umiejętności czarowania odbiorców przez Orbana, niż o jego rzeczywistym stosunku do Polski. „Napastnik”. „Wojujący kowboj”. „Chłopak z prostego biednego domu na samym końcu wsi”, który dostał się na szczyt. A teraz pomaga innymi. Wiktora Orbana, premiera Węgier, który w ciągu trzech lat przejął na Węgrzech władzę niemal absolutną poznajemy razem z Igorem Janke w majtkach w szatni prowincjonalnego, rodzinnego Felcsut, gdy tuż przed meczem ściąga spodnie i wciąga piłkarskie spodenki. Igor Janke już jest oczarowany Orbanem. I taki pozostaje do końca książki. Całe życie Orbana to zaskakujące gole z przewrotki. Ojciec żarliwego antykomunisty był niezbyt wysokiego szczebla funkcjonariuszem partii komunistycznej. Matka w politykę nie angażowała się wcale. „W mojej rodzinie nie było niczego, co pchnęłoby mnie w stronę antykomunizmu” –…

Marzec 2013
Spis książek / 31 marca 2013

4 marca Pamiętają państwo aferę łowców skór? Historię ludzi, którzy za łapówki zabijali pacjentów. Michael Sandel, autor książki „Czego nie można kupić za pieniądze” początku tego zjawiska upatruje w niewinnych z pozoru zjawiskach. Płatnych pasach do szybkiej jazdy, szybszej ścieżce do lekarza za dodatkową opłatą, ubezpieczeniach na życie pracownika z których odszkodowanie może dostać wyłącznie pracodawca. Czy rynkowe metody rozwiązywania wszelkich sporów powodują, że dochodzimy do rozwiązywania sporu o życie metodą „kto da więcej”? „Czego nie można kupić za pieniądze”, Michael Sandel „Skończ z okresową oceną pracowników!”, Samuel A. Culbert, Lawrence Rout „The Bankers’ New Clothes: What’s Wrong with Banking and What to Do about It”, Anat Admati, Martin Hellwig 11 marca Maj 1942. John Maynard Keynes i Friedrich von Hayek łopatami w ręku, na dachu King’s College w Oxfordzie razem pilnują zabytkowego budynku przed niemieckimi bombami zapalającymi. To jedyny moment w życiu wielkich adwersarzy ekonomii, kiedy mieli nie tylko wspólny cel, ale też zgadzali się co do środków. Keynes kontra Hayek – wspólna biografia ludzi, którzy razem zmienili ekonomię. I pytanie – czy Keynes byłby Keynesem bez Hayeka, a Hayek Hayekiem bez Keynesa? „Keynes kontra Hayek” Nicholas Wapshott „Inwestycje w badania i rozwój”, Małgorzata Knauff „Work Like a Spy:…

Luty 2013
Spis książek / 31 marca 2013

4 lutego Czy opłaca się pozwolić na homoseksualne małżeństwa? Na poligamię? Selekcję płci? Czy handel organiami przyniesie więcej szkód, czy korzyści? Czy płacąc za wjazd do miasta zapłacimy jednak mniej niż stojąc w mega-korkach? Dwaj Amerykanie – noblista Gary Becker i sędzia Sądu Najwyższego Richard Posner zamiast kierować się przesądami – postanowili wszystko policzyć. Ale czy policzyć oznacza to samo co matematycznie dowieść ? „Nieoczywistości. Ekonomiczna teoria wszystkiego” Beckera i Posnera, a także „Kod skuteczności. O jakości myślenia i działania” Jacka Pogorzelskiego i teoria hiszpańskiej klasy próżniaczej, czyli “Qué hacer con Espana?” byłego szefa banku Goldman Sachs w Hiszpanii – Césara Molinasa. 11 lutego Kapitalista-zawadiaka znów jest na tropie zysków. Jim Rogers, rynkowy rekin, azjatycki neofita, a poza tym człowiek, który – jak pewnie mogli się Państwo przekonać z wywiadów m.in. dla TVN CNBC – nie odbiera życia zbyt poważnie – poważnie traktuje swoich fanów. 4 lata po ostatniej książce która wydawała się być jego rynkowym testamentem – wydał kolejny równie rynkowy, co życiowy poradnik.  „Street smarts” – uliczno-giełdowi bystrzacy. A oprócz Rogersa także kulisy handlu kakao w „Gorzkiej czekoladzie” Katarzyny Szeniawskiej i Błażeja Popławskiego, oraz technologia jako kamień filozoficzny rozwoju gospodarczego w „Wiedzy i bogactwie narodów” Davisa Warsha. Nagrania…

Styczeń 2013
Spis książek / 12 marca 2013

7 stycznia Mocnym akcentem rozpoczęliśmy 2013 rok. „Pułapki myślenia” to wydana po polsku słynna – choć istniejąca ledwie od roku – książka „Thinking. Fast and slow.” Daniela Kahnemana. Przyznam szczerze, że przegapiłem ją o kilka tygodni – bo miałem uwagę nastawioną na przeczesywania rynku pod kątem tytułu „Myślenie. Szybkie i wolne” (patrz rozdział książki poświęcony doświadczeniu z niewidzialnym gorylem). Tymczasem wydawca zaskoczył mnie „Pułapką”. Ale dla czytelników którzy nie zostali zmyleni przyzwyczajeniem do oryginału (patrz rozdział dotyczący primingu, czyli torowania) to prawdopodobnie bardziej przyciągający tytuł. To książka z kategorii „olśnienia”. Po niej świat wygląda inaczej. Niekoniecznie lepiej. Gdybym miał ją skrócić do jednego wersu- posłużyłbym się słowami „Pochwała złego o sobie mniemania”. Albo co najmniej – pochwała sobie samemu niedowierzania. Tylko ono jest w stanie uchronić nas od części, części zaledwie, pułapek. „Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym”, Daniel Kahneman „Międzyrynkowa analiza kursów walutowych”, Ashraf Laidi Nagranie tego odcinka Górnej Półki w tvnplayer.pl 14 stycznia Zawartość książki „Odkrywając wolność” Leszka Balcerowicza jest jak „Ulisses” Joyce’a – prawie wszyscy go znają, ale prawie nikt z przeczytania. Balcerowicz zebrał w swoim pokaźnym zbiorze (to najgrubsza książka, jaka dotychczas pojawiła się w Górnej Półce) zebrał teksty klasyków liberalizmu i liberałów zaskakujących. Wiele…

Grudzień 2012
Spis książek / 10 marca 2013

3 grudnia „Klienci kawałek po kawałku rozprawiali się z naszą pozornie genialną strategią” – to biznesowa spowiedź Erica Riese, młodego, ale jednego z najchętniej słuchanych specjalistów od startupów z Krzemowej Doliny. Jeśli próbowali Państwo kiedykolwiek założyć  firmę, to szansa że przeżyli Państwo podobne rozczarowanie jest naprawdę duża. Dużo większa niestety, niż szansa że początkowe kłopoty uda się przekuć w sukces. Jak uczyć się na własnych błędach dla pieniędzy a nie wyłącznie dla moralnej satysfakcji? „Metoda Lean Startup”, Eric Ries „Diagnoza organizacji od A do Z”, Ryszard Stocki 10 grudnia Co wkurza liberała? Świat wciąż wpada w pułapkę kolektywizmu. A – mimo że bardzo byśmy tego chcieli – piekarz z samej miłości nie da nam codziennie chleba powszedniego. Co najwyżej chleb poprzedni , czyli czerstwy- pisze w swojej najnowszej książce prof. Jan Winiecki, cytując Friedriecha von Hayeka.  I o błędy obwinia naszą krótką pamięć. Czy to ona powoduje, że boimy się końca ropy? I czy akurat w tym przypadku nie lepiej byłoby przyjąć zakład Pascala? „O świecie zachodnim i naszych czasach. Rozważania liberała”, Jan Winiecki „Zyskowne zarządzanie projektami”, Joe Knight, Roger Thomas, Brad Angus 17 grudnia Mówią o nim, że wymyślił Keynesizm przed Keynesem. Na pewno na długo zanim FED rozpoczął…

Listopad 2012
Spis książek / 10 marca 2013

5 listopada Nieważne, czy kto jest czarny, czy biały – ważne, żeby łowił myszy. Ta maksym Deng Xiaopinga od 30 lat wyznacza kurs chińskich zmian. Kurs który budzi podziw i strach jednocześnie. Podziw – bo w ciągu 30 lat powstała 2 największa gospodarka świata. Strach – bo „Chiny w czasie ostatnich 30 lat działały na zasadzie –wszystkie chwyty dozwolone” pisze w „Chińskim smoku” prof. Bogdan Góralczyk. Bardzo osobista historia mega-zmiany w nie tylko najludniejszym państwie świata, ale – jak twierdzi prof. Góralczyk – jedynym, które posiada własną cywilizację. Przebudzenie smoka. Powrót Chin na scenę globalną.”, Bogdan Góralczyk „Marketing doświadczeń”, Iwona Skowronek „Diary of a Hedgehog: Biggs’ Final Words on the Markets”, Barton Biggs 12 listopada „Byłem w campusie Apple i niczego więcej nie mogę powiedzieć”. Napis na koszulce sprzedawanej w sklepiku z pamiątkami Apple w Cupertino jest ponoć jedynym przejawem tego, że Apple ma jakikolwiek dystans do własnej polityki informacyjnej. Głęboka nieufność jaką Apple’owi wszczepił Steve Jobs powoduje, że nawet jej pracownicy nie mają pojęcia nad czym tak naprawdę pracują. Jak to się ma do ogólnościwatowego kursu na otwartość większości pozostałych korporacji? W zalewie książkowej grynderki, czyli podczepiania się słabych autorów pod hitowe tematy takie jak Apple – ta książka…

Październik 2012
Uncategorized / 10 marca 2013

1 października Widmo ekonomii krąży nad Europą – ekonomii eksperymentalnej. I wkrótce obejmie także Polskę – ostrzegają autorzy pierwszego polskiego podręcznika do ekonomii eksperymentalnej. Jak w domowych warunkach sprawdzić jaką cenę zalicytować na internetowej aukcji, żeby zapłacić jak najmniej? A jaką zaoferować w przetargu na miliardy złotych, żeby przetarg wygrać, ale nie po kosztach? „Ekonomia eksperymentalna”, red. Michał Krawczyk „Marketing. Satysfakcja klienta i rozwój przedsiębiorstwa”, Henryk Mruk „Megachange: The World in 2050”, D. Franklin, John Andrews 8 października Większość firm rodzinnych nie znajdzie następców w kolejnym pokoleniu – pisze Tomasz Budziak, autor książki „Sukcesja w rodzinie biznesowej”. A jeśli znajdą, to istnieje wielka szansa, ze następcy pokłócą się między sobą i z prężnej firmy zostanie stos martwych aktywów. To nie tylko problem rodzin – to ważna kwestia społeczna w Polsce której siła gospodarki oparta jest na małych, często rodzinnych firmach. „Sukcesja w rodzinie biznesowej”, Tomasz Budziak „Plany marketingowe”, Malcolm McDonald, Hugh Wilson „The Price of Inequality: How Today’s Divided Society Endangers Our Future”, Joseph E. Stiglitz 15 października Rok po debiucie w USA – na polskie półki trafia najnowsza książka Jeremy’ego Rifkina. Książka o przyszłości, kórą niestety widać w czarnych barwach, chyba, że uda nam się już dziś stworzyć podstawy…